زمانی مردی بود
که به دنبال سن واقعی زمین رفت
در کشاکش یافتن آن
اتفاقا به خطر بزرگی برخورد
روز زیبای بهاری، پسدینای کالیفرنیا
۱۹۶۶
کسب و کار در حال توسعه‌ست، زندگی خوبه
به جز برای یک نفر
زمین‌شیمی‌دانی به نام کلیر پترسون
معروف به پت
اون می‌دونست که هر کسی رو که می‌بینه
در خطر تهدیدی پنهان قرار داره
و مصمم بود که به هر قیمتی شده
جلوش رو بگیره
داستان پت پترسون رو واقعا نمیشه بدون برگشتن
به زمانی خیلی قبل‌تر از پیدایش زمین
خونه ما
تعریف کرد
وقتی ستاره‌ها مواد تشکیل‌دهندش رو فراهم کردند
آهن
برای هسته گداخته سیاره
اکسیژن
برای سنگ‌ها و آب و هوا
کربن
برای الماس، و حیات
ستاره‌ای به دنیا اومده
ستاره ما
طی چند میلیون سال اول، همه چیز به آرومی پیش می‌رفت
در حالی که ذرات گرد و غبار گلوله بزرگتری تشکیل می‌دادند
اما همین که این اجرام، جرم بیشتری پیدا کردند
تا گرانش کافی داشته باشند
شروع کردند به کشیدن همدیگه در مدارهایی ضربدری
دنیا ما وقتی تازه بوجود اومده بود
این شکلی بود
هیچ بخشی از زمین، از اون زمان تا حالا
نتونسته دست‌نخورده باقی بمونه
بنابراین، با همه اطلاعاتی که از تولد و کودکی زمین از بین رفته
چطور می‌تونیم امید داشته باشیم که به طور قطعی
سن واقعی دنیای خودمون رو بدونیم؟
مردم از عهد عتیق در این فکر بودند
در ۱۶۵۰ اسقف اعظم ایرلند، جیمز آشر
محاسباتی کرد که به نظر میومد جواب سوال باشه
مثل تمام افراد اون دوره و روزگار
او شرح کتاب مقدس از آفرینش رو معتبر به حساب آورد
اما کتاب مقدس سن دقیقی نگفته بود
بنابراین آشر به دنبال واقعه‌ای در کتب عهد عتیق بود
که با رویداد تاریخی شناخته شده‌ای منطبق باشه
در کتاب دوم پادشاهان پیداش کرد
مرگ فرمانروای بابلی، بخت‌النصر
در ۵۶۲ قبل از میلاد
آشر دوران پیامبران و پیشینیان
رو هم با اون جمع زد
یعنی ۱۳۹ نسل برگرفته از کتب عهد عتیق
از زمان آدم تا بخت‌النصر
و فهمید
که دنیا در ۲۲ اکتبر
در سال ۴۰۰۴ قبل از میلاد شروع شده
در ساعت ۶ عصر
شنبه بوده
تاریخ‌شماری اسقف اعظم آشر، به عنوان تاریخچه زندگی مسیح
در غرب پذیرفته شد
تا اینکه برای پیدا کردن سن زمین، به کتاب دیگه‌ای مراجعه کردیم
کتابی که در خود سنگ‌ها نوشته شده بود
بیشتر لایه‌های سنگ‌ها در دیواره‌های گرند کنیون
از رسوباتی هستند، که به صورت ذرات ریزی ته‌نشین شده‌اند
زمانی که این بخش از جهان، دریا بود
طی میلیون‌ها سال، رسوبات، فشرده شده
و تحت فشار لایه‌های بالاتر به سنگ‌هایی تبدیل شده‌اند
که لایه‌های قدیمی‌تر در زیر اونها قرار داره
لایه‌ای رو انتخاب کنید، هر لایه‌ای
اون یکی چطوره؟
یک موقعی، باید آب کم عمقی در اینجا بوده باشه
در دوران پرکامبرین
حدود یک میلیارد سال پیش
تنها یک نوع حیات وجود داشت
این باکتری‌های سبزآبی سرگرم مصرف نور خورشید
و تولید اکسیژن بودند
اکسیژن برای اونها، ماده زاید بود
اما برای جانورانی که بعدا تکامل یافتند، از جمله ما
خود زندگی بود
خب، یه لایه دیگه انتخاب کنید
اون یکی چطوره؟
bright angle shale این لایه معروفه به
حدودا ۵۳۰ میلیون سال پیش شکل گرفته
این شیارها از ۲۶۰میلیون سال پیش به جا مونده
پس می‌خواید سن زمین رو بفهمید؟
فقط ببینید ته‌نشین شدن هر لایه چقدر طول کشیده
و بعد، به جای شمارش نسل پیامبران
همه لایه‌ها رو با هم جمع بزنید
راحته، نه؟
فقط یک مشکلی هست، از مشاهده این فرایند
که امروزه هم، در اقیانوس‌ها
و دریاچه‌های سراسر دنیا در حال رخ دادنه، می‌فهمیم که
این رسوبات می‌تونن با سرعت‌های خیلی متفاوتی ته‌نشین بشن
عموما خیلی آروم اتفاق می‌افته
بگیم یک فوت رسوبات در هر ۱۰۰۰ سال
اما وقتی سیل بزرگ و نادری پیش بیاد
میتونه خیلی سریع اتفاق بیوفته
در حد یک فوت در تنها چند روز
خیلی از زمین‌شناسان این روش رو
برای محاسبه سن زمین، امتحان کرده‌اند
اونها از گرند کنیون
و رشته رسوبات دیگه‌ای در سراسر زمین، استفاده کرده‌اند
اما دامنه‌ جواب‌هاشون اونقدر گسترده بود که خیلی به کار نمیومدن
چیزی بین ۳ میلیون سال و ۱۵ میلیارد سال
و این روش مشکلات دیگه‌ای هم داشت
حتی عمیق‌ترین لایه‌های سنگ
قدیمی‌ترین چیزهای روی زمین نیستند
چرا؟ چون حتی سنگ‌ها هم نتونستن
از دوران سخت نوزادی زمین، جون سالم به در ببرن
در فضا، داستان فرق می‌کنه
آیا نشانه مهمی از زمان تولد زمین وجود داره
اجرامی که بتونن به ما سن واقعیش رو بگن؟
من جایی رو می‌شناسم که در اونجا مواد استفاده نشده
از زمان پیدایش منظومه شمسی ما، پیدا میشه
در بین مدار مشتری و مریخ قرار داره
اینها مواد زمین تازه متولد شده هستند
در انباری سرد شناورند، دست نخورده
حتی از اون زمان تا حالا
یک میلیون و اندی سال پیش
یک سیارک بزرگ به سیارکی بسیار کوچکتر تنه‌ای زد
و اون رو به مسیر جدیدی فرستاد
یک دوره تصادم که در شبی
حدود ۵۰هزار سال پیش، به پایان رسید
وقتی داشته از بالای سر گرند کنیون می‌گذشته
باید آرامشش رو به هم زده باشه
تا حفره‌ای رو به وجود بیاره
که روزی به عنوان آریزونا می‌شناسنش
تکه‌های این سیارک آهنی، که این حفره رو درست کرده
دست نخورده باقی موندن
اگر بدونیم این آهن چقدر پیش ساخته شده
به عمر منظومه شمسی خواهیم رسید
از جمله زمین
اما از کجا بفهمیم؟
سنگی رو انتخاب کنید
هر سنگی
این یکی چطوره؟
بعضی از اتم‌های این سنگ میتونن رادیواکتیو باشن
که یعنی به طور خودبه‌خود تجزیه میشن
و به عنصر دیگه‌ای تبدیل میشن
یک اتم اورانیم، ابتدا به اتم توریم تبدیل میشه
به طور متوسط، چند میلیارد سالی زمان میبره
توریم خیلی ناپایدارتره
در کمتر از یک ماه به پروتکتینیوم تبدیل میشه
یک دقیقه بعد، پروتکتینیوم، چیز دیگه‌ای میشه
اتم دستخوش ده تبدیل هسته‌ای دیگه میشه
تا اینکه به انتهای زنجیره تجزیه میرسه
یک اتم پایدار سرب
و سرب
تا ابد باقی میمونه
در قرن بیستم، برای دهه‌ها تلاش داشتند
تا زمانی که طول می‌کشد تا هر عنصر رادیواکتیو
به عنصر دیگه‌ای تبدیل بشه رو محاسبه کنند
فیزیکدان‌ها کشف کردند که اتم‌های هر عنصر ناپایدار
با نرخی ثابت تجزیه میشه
هسته‌ اتم به نوعی یک پناهگاهه
که در برابر شوک‌ها و تحولات محیطی، امنه
با چکش بزنید
در روغن بجوشونیدش
تبخیرش کنید
ساعت اتمی به تیک‌تاکش ادامه میده
زمان دقیق استانداردی رو حفظ میکنه
که نگاهش به خورشید و ستاره‌ها نیست
برای پیدا کردن سن واقعی زمین، چه راهی بهتر از
اتم اورانیوم؟
اگر بدونید چه کسری از اورانیوم در سنگ
به سرب تبدیل شده
میتونید محاسبه کنید چه قدر وقت
از زمان شکل گرفتن سنگ، گذشته
اما مشکلی هست
سنگ‌هایی که در زمان شکل‌گیری زمین وجود داشتند
دیگه نیستند
همگی خرد، ذوب، یا بازسازی شده‌اند
راهی برای محاسبه میزان سربی که
از ابتدا وجود داشت، هست
هدیه‌ای از طرف آسمان‌ها
شهاب‌سنگ‌ها
این یکی... بخشی از شهاب‌سنگی
که این حفره بزرگ رو ایجاد کرد... ایده‌آل بود
میزان سرب در اعماق این شهاب‌سنگ
دقیقا برابر موقعیه که زمین شکل گرفت
از اونجایی که نرخ ثابت واپاشی اورانیوم رو میدونید
این باید شما رو به سن شهاب‌سنگ برسونه
که همون زمانی به وجود اومد که زمین شکل گرفت
تمام کاری که باید می‌کردید
این بود که میزان سرب شهاب‌سنگ رو اندازه بگیرید
راحته، نه؟
دانشمندی به نام هریسون براون
در دانشگاه شیکاگو
برای اولین بار در ۱۹۴۷ به این موضوع رسید
او برای این کار، دانشجویی به نام کلیر پترسون رو انتخاب کرد
پترسون امکان نداشته بدونه چجوری این تکلیف
میتونه مسیر زندگیش رو عوض کنه
و مسیر ما رو
چیزی که به نظر پژوهش علمی صرف میومد
به مسئله بزرگتری تبدیل شد
کلیر پترسون، پسر یک نامه‌رسان اهل آیووا
ذاتا سرکش بود و در مدرسه خیلی خوب نبود
اما اون دانشمند به دنیا اومده بود
زمین‌شناسی به اسم هریسون براون
چیزی رو به پترسون سپرد که به نظر یک
تکلیف سرراست علمی بود
اولا، پت
اگه پت صدات کنم که ناراحت نمیشی؟
خب، میدونم که زمین‌شناس نیستی
احتمالا نمیتونی گرانیت رو از فلدسپات تشخیص بدی
اما شنیدم واقعا کار با یک
طیف‌سنج جرمی رو بلدی، پت
خوبه. ازدواج کردی، پت؟
آره، لوری، آره، اون، اونم شیمی‌دانه
روی پروژه منهتن توی اوک ریج
با هم کار کردیم
خوبه، باشه، اولا باید بدونی
کریستال‌های کوچکی هستند به اسم زیرکن
واقعا کوچک، اندازه یه سر سوزن، خیلی سفت و سخت
چیزی بهشون وارد یا ازشون خارج نمیشه
یعنی میلیاردها ساله که اینطوره
ما میدونیم این ذرات چقدر قدیمی‌اند چون قبلا
عمر سنگ‌هایی که ازشون اومدن رو بدست آوردیم
هر زیرکن کوچک، مقدار کمی در میلیون
اورانیوم داره، و اون اورانیوم داره تجزیه میشه
به مقدار کمتری از سرب
حالا، ببین چطوری این سرب رو اندازه بگیری
و بعد چطور همین کارو با یک شهاب‌سنگ بکنی
فکر میکنی بتونی، پت؟
آره. آره... مشکلی نمی‌بینم
خوبه، چون وقتی انجامش بدی، اولین کسی میشی
که عمر زمین رو میدونه
و مشهور میشی
می‌بینی که ساده‌است
مثل آب خوردن
در حالیکه پترسون سعی داشت
مقادیر سرب به جا مونده در دانه‌های زیرکن رو اندازه بگیره
دانشجوی ارشد دیگه‌ای، به اسم جورج تیلتون
میزان اورانیوم رو در همون ذرات اندازه می‌گرفت
تمام کاری که پترسون باید می‌کرد
این بود که مقدار سرب رو با همون دقت، به دست بیاره
کاملا در خدمت توئه، پت
شش بار اندازه گرفتم. نتایج یکسان
سه و دو دهم در هر ۱میلیون
خوب پیش رفتی جرج، ممنون
نتایج تیلتون همیشه یکسان بود
اما نتایج پترسون از سرب همون ذرات
به شدت متغیر بود
مفهومی نداشت
ممکن بود آزمایشگاه از سرب آزمایش‌های قبلی
آلوده شده باشه؟
شاید این میزان طبیعتا زاید سرب
در محیط بود که نتایج رو خراب می‌کرد
پترسون هرکاری می‌تونست کرد
تا آزمایشگاه رو از هر سربی پاک کنه
ماه‌ها بعد
هنوز هم ۱۰۰برابر سرب بیشتری وجود داشت
بیش از ۲ سال درگیرش بود
غلط کردی مثل آب خوردنه
پترسون متوجه شد که باید ظروف
و وسایلش رو در اسید بجوشونه، و همه مواد شیمیایی‌اش رو تصفیه کنه
تا سرب آزمایشگاهش رو هرچه بیشتر کم کنه
هی، تو... اوه، من...
نه! من تازه واردم
اوه، دستشویی کجاست؟
اه، لعنتی
همه شستشوها و استریل‌کردن‌های وسواس‌گونه پترسون
هنوز مشکل رو حل نکرده بود
اون می‌خواست آزمایشگاه خودش رو طراحی کنه و از اول بسازه
فرصتش وقتی پیش اومد که هریسون براون
به انستیتوی تکنولوژی کالیفرنیا در پسدینا منتقل شد
و از پترسون خواست که به او بپیونده
باشه، تام، کافیه
دیگه میتونیم از محفظه رد بشیم
پترسون حالا ۶ سال بود که درگیر این کار بود
با یکدندگی منشاهای فراوان سرب رو
که وسایلش رو آلوده کرده بودند
شناسایی کرد و از بین برد
اون اولین اتاق فوق تمیز دنیا رو ساخته بود
اون بلاخره تونسته بود مقدار سربی
که واقعا در سنگ بود رو اندازه بگیره
سنگی که قبل از این عمرش مشخص شده بود
حالا، بلاخره پترسون آماده بود
تا از پس شهاب‌سنگ آهنی بربیاد
تا سن واقعی زمین رو پیدا کنه
اون، نمونه شهاب‌سنگش رو
به آزمایشگاه ملی آرگون آورد
جایی که دقیق‌ترین طیف‌سنج‌های جرمی دنیا
به تازگی در اون به کار گرفته شده بودند
دکی، نمی‌شد تا فردا تحمل کرد؟
باشه، رفیق کوچولو، حالا باید تبخیرت کنیم
یک طیف‌سنج از آهن‌ربا استفاده میکنه
تا عناصر موجود در یک نمونه رو از هم جدا کنه
و از این طریق مقدار هر عنصر قابل تعیین میشه
این کار، آخرین قطعه پازل سن واقعی زمین
رو مهیا می‌کرد
حالا میخوام یونیزه‌ات کنم، آره
اون قدرا هم بد نیست
توی رفاقت، یه الکترون که چیزی نیست
با عایق کردن نمونه در برابر هر آلودگی سرب بیرونی
پترسون، بلاخره، آماده بود تا مقدار سرب
و اورانیوم نمونه رو اندازه بگیره
و سال‌هایی که از شکل‌گیری‌اش گذشته بود رو محاسبه کنه
سن واقعی زمین
ممنون از همه دانشمندان پیشین
ممنونم، زمین‌شناس‌ها
ممنونم، چارلز لایل
ممنونم، مایکل فارادی
جی.جی. تامسون
ارنست رادرفورد
ممنونم، هریسون براون
جهان ۴ میلیارد و نیم سال، عمر داره
موفق شدیم
مامان؟
مامان
پترسون می‌خواست مادرش
اولین کسی باشه که از نتیجه تلاشهای چند ساله‌اش باخبر میشه
کشف سن واقعی زمین
جایزه اکتشافش؟
یک دنیا مشکل
اون نمی‌دونست، اما در مقابل جمعی از
پرقدرت‌ترین آدم‌‌های زمین قرار گرفته بود
برای رومی‌های باستان
سیاره حلقه‌دار باشکوه زحل، جایی واقعی نبود
نه یک دنیا، که از خدایان بود
پسری از پیوند زمین و آسمان
خدای سرب
این ستون‌ها تنها چیزیه که
از این معبد قدیمی در میدان روم باقی مونده
که ابتدا در ۲۵۰۰ سال پیش برای تقدیس زحل بنا شد
این بنا همچنین به عنوان خزانه‌داری روم
و دیوان اوزان و میزان‌ها استفاده می‌شد
(امشب ساتورنالیاست (جشن زحل
تعطیلی دیوانه‌داری در دسامبر به افتخار زحل
و در این روز، زندگی روزمره زیر و رو میشه
ارباب در خدمت برده‌ست
هرگونه جنگ و اعدام ممنوعه
و افراد به هم هدیه میدن
چند صد سال بعد از این زمان
وقتی پدران کلیساهای ابتدایی به دنبال راهی بودند
تا غیرمسیحیان بیشتری رو جذب کنند
تصمیم گرفتند ساتورنالیا رو به کریسمس تبدیل کنند
تا با قرار دادنش در آخر رشته تعطیلات زمستانی
کاربری اون رو تغییر بدن
مجسمه چوبی بلند زحل، شاید در شب ساتورنالیا
شبیه این بوده
اما در روم باستان، این خدا، چهره تاریک‌تری هم داشت
چهره دیگه زحل، سرد و خشن، و غول تنبلی بود
که به خشونت‌هایی غیرمنطقی منسوب بود
او مرتکب خشونت غیرقابل‌وصفی نسبت به پدرش شده بود
و بچه‌های خودش رو بلعیده بود
از میان تمام سیارات قابل مشاهده
با چشم غیر مسلح دوران باستان
زحل از همه کندتره
که نشون میده چرا نام خدای سرب
رو بهش دادن
اما نمیشه انکار کرد
که جنبه‌های منفی‌تر شخصیت زحل
بازتاب دانش قدیمی‌ها در مورد علایم مسمومیت سربه
چیز جالبی در مورد رومی‌ها هست
اونها حتی با اینکه می‌دونستن
که تماس با سرب بی‌برو و برگرد فرد رو مسموم می‌کنه
اونها رو عقیم می‌کنه و به دیوانگی میکشونه
برای ساختن لوله‌های کانال‌های آب افسانه‌ایشون
از چه فلزی استفاده کردند؟
یه راهنمایی می‌کنم
(لوله‌کشی) plumbing کلمه
گرفته شده plumbum ،از معادل لاتین سرب
برای تزیین حمام‌های معروفشون از چه فلزی استفاده کردند؟
و وقتی شرابشون خیلی ترش بود، با چی شیرینش می‌کردن؟
برای تزیین خمره‌ها و ظروف آشپزی از چی استفاده می‌کردن؟
برخی مورخین بر این باورند
که استفاده گسترده از سرب، دلیل عمده زوال
و سقوط امپراطوری روم بود
با این که از خیلی پیش، می‌دونستن سرب سمیه
چرا به مصرفش ادامه دادن؟
ارزون بود و خیلی چکش‌خور و کار کردن باهاش راحت بود
و کسانی که در معرض سطوح خیلی کشنده‌اش بودند
معدن‌کاران و کارگرانی که سرب رو فراوری می‌کردند
در نظرشون برای همین درست شده بودند
زندگیشون اهمیتی نداشت
اونها برده بودند
بیشتر سرب زمین در شروع، در فاصله‌ای امن
از موجودات زنده، در زیر سطح قرار داشت
اما حدود ۸۵۰۰ سال پیش
انسان‌ها به فکر چگونه کندن زمین
و استخراج فلزات از سنگ افتادند
در اون زمان این عمارت نو بود
تنها چند هزار سال پیش
رومی‌ها ۸۰هزار تن سرب در سال تولید می‌کردند
چرا سرب انقدر برای ما سمیه؟
چون وقتی وارد بدنمون میشه
سرب رفتار بقیه فلزات، مثل روی و آهن رو تقلید می‌کنه
فلزاتی که سلولهای ما برای رشد و زندگی به اونها احتیاج دارند
آنزیم‌های سلولها گول نقاب سرب رو می‌خورن
و شروع به رقص می‌کنند
اما این رقص مرگه، چون سرب دغل‌بازیه
که نمیتونه نیازهای حیاتی سلولها رو برآورده کنه
سرب همچنین راه پیام‌رسان‌های عصبی
و شبکه ارتباطی بین سلول‌ها رو می‌بنده
سرب، با گیرنده‌های مولکولی که برای حافظه
و یادگیری ما حیاتی‌اند، تداخل می‌کنه
این مخصوصا به بچه‌ها آسیب میزنه
اما از مسمومیت سرب، هیچکس در امان نیست
با شروع قرن بیستم
سازندگان رنگهای سربی، از صنعت نوپای تبلیغات استفاده کردند
تا مشتریان رو متقاعد کنند که سرب
برای بچه‌ها بی‌خطره
یک سرباز سربی اسباب‌بازی، روزی به پسر هلندی‌ گفت
ما یه دوست‌هایی داریم که همشون سرب دارن
چرا یه مهمونی نمی‌گیری که بچه‌ها بتونن همو ببین
و با اعضای خوشحال خانواده سرب آشنا بشن؟
اولین نفر مهمونی لامپ الکتریکی سرخوش بود
اون گفت: من خیلی درخشانم
من همیشه در شب می‌درخشم
ذره‌ای از روشناییم به سر شیشه‌ایم ربطی نداره
البته نور رو بیشتر می‌کنه
اما به خاطر اینه که داخلش سربه
یک جفت کفش وارد شدند و دست پسر هلندی رو گرفتند
اونها گفتند: ما تو رو از سرما و خیس شدن حفظ می‌کنیم
میدونی، وقتی داشتیم توی قالب ریخته می‌شدیم، مردی که ما رو ساخت گفت
ما قوی و سرسخت و سرزنده‌ایم
چون درون ما، سربه
اما تولیدات سرب واقعا تا اوایل ۱۹۲۰
اوج نگرفت
وقتی توماس میجلی شیمی‌دان
و چارلز کترینگ مخترع از ژنرال موتورز
دریافتند که تترااتیل سرب می‌تونه به عنوان افزدونی ضدفرسایش
به بنزین، به فروش برسه
اونها شرکت جدیدی تاسیس کردند به نام شرکت اتیل
این ماده زمانی توسط وزارت جنگ آمریکا
به عنوان گازی سمی شناخته شده بود
برخلاف سرب در رنگ، تترااتیل محلول چربی بود
نصف لیوان از اون، روی پوستتون میتونه شما رو بکشه
تولیدکننده‌ها حساب کردند
که می‌تونن در سال ۶۰میلیون تن ازش بفروشن
تنها مشکل این بود
که بعضی از کارگرها که در کارخانه‌های دالور
و نیوجرسی روی این مواد کار می‌کردند، دیوانه می‌شدند
توهم می‌زدند و از پنجره بیرون می‌پریدند
و با داد و فریاد، جان میدادند
این تجارتی بود که به چیزی بیشتر از
رقص حباب‌های لامپ احتیاج داشت
چیزی که احتیاج بود یک دانشمند بود
تا ترس مردم رو بریزه و تصورات از سرب رو بهبود بده
اونها فرد مناسب رو پیدا کردند
این از اولین بارهایی بود
که از اعتبار علم
برای مخفی کردن خطر سلامت عمومی و محیط زیست استفاده شد
رابرت کیهو، دکتری جوان از سینسیناتی
توسط ژنرال موتورز استخدام شد
او در ذهن عموم در مورد خطرات سرب
شک و شبهه انداخت
او گفت: سرب به طور طبیعی در محیط وجود داره
بله، ممکنه خطرات کاری برای کسانی که
با سرب کار می‌کنند وجود داشته باشه، اما
این موارد بهتره توسط مقررات خود صنعت بررسی بشه
و هیچ شواهدی برای خطرناک بودن سرب
برای مصرف‌کننده وجود نداره
برای دهه‌ها کسی اون رو به چالش نکشید
تا اینکه کلیر پترسون
به دنبال سن زمین رفت
تحقیقات کلیر پترسون بر روی سن زمین
او رو تبدیل به متخصصی پیشرو در جهان
در زمینه اندازه‌گیری مقادیر کمیاب سرب کرد
و مثل همه افراد در اون زمان
تصور کرد که شیوع سرب طبیعی بوده
از اونجایی که دانشمندی واقعی بود
به دنبال هر چیزی در مورد چرخه سرب
در محیط زیست رفت
با موافقت ستاد نفت آمریکا
او با دقت مقدار سرب
در آب‌های عمیق و سطحی دریا رو اندازه گرفت
یکبار دیگه، پترسون متوجه شد
که داده‌های اولیه‌اش، با عقل جور در نمیاد
تنها مقدار ناچیزی سرب
در اعماق اقیانوس بود
اما در آب‌های کم‌عمق و سطحی
مقدار سرب صدها برابر بیشتر بود
در هر اقیانوسی، چند صد سال طول میکشه
تا آب‌های سطحی با آب‌های در عمق مخلوط بشن
این به پترسون نشون میداد که میزان زیاد سرب
در آبهای سطحی، اخیرا به‌وجود اومده
در غیر این صورت به طور یکنواخت‌تری پخش می‌شدند
با دونستن مقدار سرب در آبهای سطحی
و زمانی که نیازه تا با لایه‌های عمیق‌تر مخلوط بشه
پترسون می‌تونست نرخ آلودگی سرب در سطح رو تخمین بزنه
پترسون از خودش پرسید
چی ممکنه با این شدت، سرب رو در اقیانوس‌های جهان پراکنده کنه
این همه سرب از کجا میاد؟
فکر کنم میدونم، هریسون
از بنزین‌های سرب‌داره
خب، پس یه مشکلی داریم، پت
چون اینجا همون‌جاییه که ازش پول درمیاد
اما پترسون تسلیم نشد
رفت سروقت انتشار مقاله‌ای علمی
که می‌تونست بر علیه بنزین سرب‌دار پرونده درست کنه
وقتی مقاله رو برای ژورنال معتبر نیچر فرستاد
پترسون اسم خودش رو دوم زد
اون اغلب این کار رو با دانشجوهاش می‌کرد
تا اعتبارشون رو بالا ببره
او یک عمر مورد توجه بودن
و امتیازاتی که به همراهش داشت رو از خودش دریغ کرد
تنها ۳ روز بعد از انتشار
فشارها شروع شد
سلام، دکتر پترسون. از دیدنتون خوشحالم
واقعا تحت تاثیر کار شما قرار گرفتم
کار شما بسیار نظر ما رو
در صنایع نفتی و شیمیایی جلب کرد
خب، این بدون پشتیبانی شما ممکن نبود
دقیقا. و دوست داریم کارهای بیشتری برای شما انجام بدیم
خب، من داشتم به اندازه‌گیری سرب در یخ‌های قطب فکر می‌کردم
که ببینم همون الگوی اقیانوس‌ها رو نشون میده یا نه
سرب؟ اما شما که انجامش دادین
ما فکر می‌کنیم وقتشه که سراغ عناصر کمیاب دیگه برید
در واقع، دکتر پترسون
توانایی ما در سرمایه‌گذاری روی شما در هر تحقیق دیگه‌ای
به نوعی نامحدوده
سرب یک سم عصبیه
وقتی شما تترااتیل سربتون رو از کارخونه بار می‌زنید
تا به بنزین اضافه‌اش کنید
درست مثل یک سلاح شیمیایی باهاش رفتار می‌کنید
حتما دلیلی داره
فکر کردید اون همه سرب
وقتی از اگزوز خارج میشه، کجا میره؟
در مورد کاری که میتونه با ما و بچه‌هامون بکنه فکر کنید
دکتر کیهو نشون داده که مقدار سرب
در محیط، به اندازه برف در دسامبر، طبیعیه
پس چرا توی آبهای عمیق نشون نمیده؟
بذارید نشونتون بدم
ممنون که وقت گذاشتید
صبر کنید، می‌خواید به ریختن میلیونها تن
سم توی هوایی که نفس می‌کشیم، ادامه بدید؟
اگر تحقیقات من کار شما رو متوقف نکنه
دانشمند دیگه‌ای در آینده این کارو می‌کنه
سرمایه پترسون از صنعت نفت
یک شبه ناپدید شد
در واقع، سعی کردند اخراجش کنند
اما دولت آمریکا، ارتش، نیروی دریایی
کمیسیون انرژی اتمی، خدمات درمان عمومی
و بنیاد ملی علوم... پشتش ایستادند
و از تحقیقش روی آلودگی سرب پشتیبانی کردند
بررسی‌هاش اونو از گرینلند در شمالی‌ترین نقطه
تا قطب در جنوبی‌ترین نقطه
و به رودخانه‌ها، کوهستان‌ها و دره‌های بینشون کشوند
حتی در سخت‌ترین شرایط
پترسون و تیمش محیط پاک اتاق تمیز
رو شبیه‌سازی می‌کردند
پوشش‌های پلاستیکی‌شون روزانه عوض می‌شد
با ۱۰ تا ۱۲ ساعت در روز کار کردن در هوای زیر صفر
میله‌ای ۲۰۰ فوتی
در یخ قطب جنوب حفر کردند
به نوعی سفری در زمان بود
برای بازیابی برفی که ۳ قرن پیش باریده بود
قبل از شروع انقلاب صنعتی
!دماغت
!دماغتو پاک کن، لعنتی
سرب توی تو، هزار برابر بیشتر از
توی این یخه
میخوای کل این نمونه لعنتی رو آلوده کنی؟
بعد از ۴ هفته فرساینده
جمع‌آوری پرزحمت نمونه
پترسون آماده بود که به آزمایشگاه برگرده
مثل اقیانوس‌ها، اون فهمید که مقدار سرب
در برف‌های چند صد سال پیش، خیلی کمتر بوده
فرقی نمی‌کرد کجای زمین رو جستجو کنه
فرقی نمی‌کرد چقدر به زمان عقب برگرده
نتایج همه یک چیز می‌گفتند
مقدار طبیعی در هوا و آب، در گذشته
خیلی کم‌تر بوده
برای هزاران سال، می‌دونستن که سرب
منجر به آسیب مغزی، ناتوانی رشدی
رفتار پرخاشگرانه، و حتی مرگ میشه
در جستجوی سن زمین
پترسون به شواهدی از یک مسمومیت جمعی
در مقیاسی بی‌سابقه رسید
اما کیهو و دانشمندان دیگه
که استخدام صنعت سرب بودند
مردم رو ترغیب کردند که جایی برای نگرانی نیست
همه فکر می‌کردند پترسون آدم پستیه
تا اینکه یک نفر به او توجه کرد
پترسون کشفیاتش در مورد سرب رو
به وضوح در اختیار عموم قرار داد
او یافته‌هاش رو
در ژورنال بهداشت زیست محیطی معروفی منتشر کرد
و کپی‌‌هایی از اون به مسئولان رده بالای دولتی داد
از جمله یک سناتور بسیار پرنفوذ
ادموند ماسکی از اهالی مین
رئیس زیرکمیسیون آلودگی آب و هوا در سنا بود
در ۱۹۶۶ او به دادرسی مسئله سرب پرداخت
اولین شاهد
دکتر رابرت کیهو
مدافع قدیمی بنزین سرب‌دار بود
این، نتیجه‌گیری شماست، در ۱۹۳۷
تا به الان، که افزایشی
در مقدار سرب وارد شده از اتمسفر
به بدن پلیس‌ها، مسئولان پمپ‌بنزین‌ها
یا رانندگان... نبوده؟
کوچکترین شواهدی
از تغییر این وضعیت
در این مدت زمانی نیست
حتی ذره‌ای
دادرسی موقعی برنامه‌ریزی شده بود
که شاکی‌ترین منتقد، کلیر پترسون در قطب جنوب بود
اما به‌طرزی غیرمنتظره
در روز پنجم دفاع حاضر شد
به نظر میرسه افزایش سرب
در بدن مردم
نتیجه در معرض محیط قرار گرفتن باشه
درسته؟
درسته
در شناسایی مقادیر معمول سرب
شما از اندازه‌گیری‌های واقعی در محیط استفاده کردید؟
بله
این شواهد با شواهدی که
از شاهد دیگه می‌شنویم، اختلاف دارند؟
نه، مشاهدات یکسانی‌اند
شما... شما شهادت دادید که تغییری
در میزان سرب طبیعی رخ نداده، درسته؟
درسته
مطمئنید؟
کاملا
مقادیری که امروزه در مردم می‌بینیم شاید رایج باشه
اما به هیچ‌وجه طبیعی نیست
پس شما با اعداد دکتر کیهو، مخالف نیستید؟
اوه، نه، نه
شما میگید که اعداد یکسان
نتایج مختلفی رو نشون میشن؟
بله
میدونید این از اون حرفهاییه که
ما انتظار داریم از یک وکیل بشنویم، نه از یک دانشمند
درسته،‌ بله
به نظر میرسه خیلی به نتایجتون مطمئنید، دکتر کیهو
به نظرم از هر موجود زنده دیگه‌ای، در این زمینه
بیشتر تجربه دارم
در این سطح، سرب، خطر بزرگی
برای بدن انسانه
شواهد پزشکی‌ای دال بر خطر سرب
برای سلامت مردم نیست
این غیرمسئولانه‌است که میلیون‌ها تن
ماده سمی رو استخراج کنیم و در محیط پراکنده کنیم
اگر نشانه‌ای از ضرر وجود داشت، ما می‌فهمیدیم
مگر اینکه قصدتون فروش سرب باشه
پترسون ۲۰ سال دیگه هم به جنگ صنعت رفت
تا اینکه بلاخره سرب در محصولات مصرفی آمریکا، ممنوع شد
مردی که سن زمین رو فهمیده بود
عهده‌دار یکی از بزرگترین
دستاوردهای سلامت عمومی در قرن بیستم هم بود
تنها در چند سال، میزان متوسط سرب
در خون بچه‌ها ۷۵ درصد کاهش پیدا کرد
امروزه، اجماع پزشکی بر اینه که
چیزی به عنوان مقدار غیرسمی سرب
در بدن انسان وجود نداره، حتی خیلی کم
امروزه، دانشمندان برای خطرات محیطی دیگه‌ای
اعلام خطر می‌کنند
منافع موجود، هنوز هم دانشمندان خودشون رو استخدام می‌کنند
تا مسئله رو مغشوش کنند
اما در آخر
طبیعت فریب نمی‌خوره
ترجمه: شهاب